Οι «ΣΙΝΕΠΑΡΜΕΝΟΙ» σήμερα
αφεθήκαμε σε ένα μελωδικό ταξίδι με τους «Les choristes» (Τα παιδιά της χορωδίας).
«Δράση-αντίδραση» (action-reaction). Αρνητική δράση - αρνητική αντίδραση, θετική
δράση –θετική αντίδραση.
Ένας εγωιστής, φιλόδοξος και
απογοητευμένος από την τροπή της καριέρας του διευθυντής ξεσπά καθημερινά την
οργή του στα παιδιά του οικοτροφείου «Ο Βυθός της λίμνης». Η «αρνητική δράση»
του διευθυντή έχει συνεπάρει όλους τους καθηγητές στον «βυθό» της. Μόνο ο γέρος
επιστάτης υπομένει με κατανόηση την «αρνητική αντίδραση» των παιδιών.
Ώσπου φτάνει στο οικοτροφείο ένας
«αποτυχημένος» μουσικός, ο Ματιέ για να λάβει την θέση του επόπτη .……..
Η εξέλιξη του έργου δίνεται μέσα
από δύο παράλληλους μονολόγους. Από την μια η γλυκιά ανάμνηση του Πιερ που
εξελίσσεται ως μονόλογος καθώς διαβάζει
το ημερολόγιο του Ματιέ και από την άλλη ο μοναχικός μονόλογος του Ματιέ που
περιγράφει την προσπάθειά του να βοηθήσει τα παιδιά.
ΣΚΕΨΕΙΣ….
Η όμορφη συζήτησή μας θα μπορούσε
να μην τελείωνε ποτέ. Η ταινία μας έδωσε πολλά ερεθίσματα. Για τις σχέσεις
ανάμεσα σε δάσκαλό και μαθητή, ανάμεσα στους μαθητές, για την σχέση
γονιού-παιδιού, για τις σχέσεις των ανθρώπων.
Τι είναι αυτό τελικά που κάνει
πετυχημένο έναν δάσκαλο, ή έναν άνθρωπο; Ένας καλός δάσκαλος κρίνεται μόνο από
το πόσο αποδοτικό για τους μαθητές του είναι το μάθημα που κάνει; Ο ρόλος του
δασκάλου είναι να «βάλει» στο πανεπιστήμιο πρωτεύσαντες μαθητές και να «βγάλει»
στην κοινωνία άριστους επαγγελματίες; Ή ολοκληρωμένους ανθρώπους;
Ποια είναι η δύναμη της ομάδας;
Μαθητές –«μονάδες» και καθηγητές-«μονάδες» βρήκε ο Ματιέ στο οικοτροφείο. Όταν
έφυγε όμως η δύναμη της ομάδας είχε δημιουργήσει μια χορωδία και μία δυνατή
ομάδα (καθηγητές και επιστάτης) που κατάφερε να διώξει τον διευθυντή.
Πόσο μπορεί να επηρεάσει ένας
άνθρωπος τους γύρω του με τον τρόπο ζωής του. Τα έργα και όχι τα λόγια είναι
αυτά που εντυπώνονται στην ψυχή ενός παιδιού και επιδρούν στην ζωή του.
Ο άνθρωπος διαμορφώνεται κατά ένα
μέρος από το γενετικό του υλικό και κατά το άλλο από το κοινωνικό του
περιβάλλον και από τα ερεθίσματα και τις δοκιμασίες που δέχεται από αυτό. Η
συζήτηση μας κατέληξε πως υπάρχει και κάτι ακόμη που του δίνει την δυνατότητα
να επέμβει στην διαμόρφωσή του και αυτό είναι η βούληση. Άρα όσο δύσκολο και να
είναι κάποιες φορές μπορούμε να αλλάξουμε την ζωή μας αρκεί να το θέλουμε και
να επιμείνουμε.
Πως γίνεται ένας «αποτυχημένος»
μουσικός να είναι πετυχημένος δάσκαλος και πώς ορίζεται η επιτυχία ή η
αποτυχία; Η σκέψη πετυχημένων καλλιτεχνών (π.χ. Πικάσο, Νταλί) με έργα αθάνατα
στο χρόνο αλλά «αποτυχημένη» προσωπική ζωή προβλημάτισε κάποιους.
Πόσο επηρεάζει η «εικόνα» την
άποψή μας για τους ανθρώπους; Μπορούμε να κρίνουμε κάποιον από όσα βλέπουμε σε
μια συγκεκριμένη και τυπικά προσδιορισμένη φάση της ζωής του (π.χ. σχολείο);
Κάποιες από τις σκέψεις που
κάναμε επανέλαβα εδώ. Δεν ξέρω αν δώσαμε απαντήσεις αλλά σίγουρα όλοι
προβληματιστήκαμε πάνω σε αυτά και άλλα.
Κική Αντικουλάνη
Θα συμφωνήσω με όλα όσα τόσο ωραία έγραψε η κα Αντικουλάνη. Νομίζω ότι όλους μας μας συγκίνησε αυτή η ταινία. Είναι μια ταινία που έχει να πει πολλά τόσο σε μαθητές, όσο και σε εκπαιδευτικούς - καλύτερα, δασκάλους, προτιμώ αυτόν τον όρο, νομίζω ότι εκφράζει καλύτερα αυτό που επιτελούμε μέσα στην τάξη. Προσωπικά, αν κάτι κέρδισα από αυτήν την ταινία, είναι το ότι με βοήθησε να καταλάβω ότι βασικό στοιχείο στις σχέσεις μας με τους ανθρώπους είναι η υπομονή, που οδηγεί με τη σειρά της στην κατανόηση. Αυτό ισχύει απόλυτα για τις σχέσεις μαθητών - δασκάλων (εκατέρωθεν), αλλά και γενικότερα. Ας μην βιαζόμαστε να απορρίπτουμε ανθρώπους - αυτό είναι το εύκολο, το δύσκολο είναι να προσπαθήσουμε να τους καταλάβουμε, να αναδιφήσουμε τον εσωτερικό τους κόσμο, να ανασκαλεύσουμε το παρελθόν τους, να βάλουμε μπροστά τον "καλό λογισμό". Σίγουρα είναι πιο δύσκολο, πιο χρονοβόρο, πιο απαιτητικό, πιο σύνθετο ( και συνήθως ο άνθρωπος έχει την τάση να αντιδρά σπασμωδικά και να περιμένει άμεσα και χειροπιαστά αποτελέσματα). Όμως γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο η οδός αυτή, η οδός της υπομονής και της κατανόησης, κρύβει μέσα της και ένα ηθικό μεγαλείο. Αν αυτή η οδός ακολουθηθεί στην εκπαιδευτική διαδικασία από μαθητές και δασκάλους, τότε οι μεταξύ τους σχέσεις απογειώνονται και η μαθησιακή διαδικασία μεταμορφώνεται από μια απλή, τυποποιημένη και δημοσιοϋπαλληλικού τύπου διεκπεραιωτική υπόθεση σε μια σχέση αλήθειας και αγάπης, σε μια προσέγγιση ψυχών, σε μία συμ-βίωση κοινών εμπειριών και απολαύσεων, όπου συμ-πάσχεις, συν-αγωνιάς και συν-αγωνίζεσαι, όπου σημασία δεν έχει τόσο το τι θα αποκομίσεις, όσο το τι θα προσφέρεις. Γι' αυτόν τον λόγο αξίζει κανείς να διαβεί αυτήν την οδό, όσο δύσβατη και κακοτράχαλη κι αν είναι. Άλλωστε οι σχέσεις των ανθρώπων ήταν πάντα άθλημα, αγώνισμα και κατάκτηση. Οι σχέσεις "γίνονται" και "κερδίζονται", ποτέ δεν "υπάρχουν" εκ των προτέρων. Και επιτρέψτε μου κάτι πιο προσωπικό: αυτός ακριβώς ο αγώνας για την κατάκτηση των ανθρωπίνων σχέσεων είναι που με συναρπάζει στο επάγγελμά μου. Ο δάσκαλος σίγουρα χάνει πολλά που προσφέρουν άλλα επαγγέλματα (χρήμα, δόξα, κοινωνική αναγνώριση), κερδίζει όμως περισσότερα σε ένα άλλο επίπεδο, σε αυτό των ανθρωπίνων σχέσεων. Και, πιστεύστε με, δεν υπάρχει τίποτε πιο συναρπαστικό από το να βλέπεις προσωπικότητες παιδιών να εξελίσσονται (όχι μόνο γνωστικά, αλλά, κυρίως, συναισθηματικά, πνευματικά, κοινωνικά και ηθικά) και να αισθάνεσαι ότι έχεις βάλει κι εσύ ένα λιθαράκι στο χτίσιμο αυτής της προσωπικότητας. Κι όταν κάποτε περάσουν τα χρόνια και έρθει η στιγμή να αποχωρήσεις από τον στίβο, να κοιτάξεις πίσω σου, γύρω σου, μακριά σου, και να σκεφθείς ότι κάπου υπάρχει κάποιος άνθρωπος που σε κάποιες στιγμές της ζωής του σε θυμάται με ΑΓΑΠΗ - τίποτε περισσότερο, αυτό μόνο - και τότε να μπορείς να πεις στον εαυτό σου -ΝΑΙ, ΑΞΙΖΕ ΤΟΝ ΚΟΠΟ...
ΑπάντησηΔιαγραφήΑπό τη συνάντησή μας την Παρασκευή νομίζω ότι επιβεβαιώθηκαν πολλές σκέψεις που κάνουμε και συζητήσεις που αναπτύσσουμε καθημερινά (νομίζω ότι τα παιδιά καταλαβαίνουν σε τι αναφέρομαι). Αυτό που θέλω εγώ να πω είναι πως στην ταινία εμφανίστηκε ένας άνθρωπος που ενδιαφερόταν πραγματικά για τους μαθητές, για το μέλλον και τις ανάγκες τους. Και νομίζω ότι η πιο εύστοχη λέξη που μπορεί να χρησιμοποιηθεί είναι η λέξη "άνθρωπος" και όχι δάσκαλος ή καθηγητής. Γιατί, κατ'εμέ, είναι σπουδαίο να ξέρεις ότι θα υπάρχουν άνθρωποι που θα ενδιαφερθούν για εσένα και δε θα διστάσουν να σε προσεγγίσουν, θα προσπαθήσουν να καλλιεργήσουν τα ταλέντα σου, να σε κάνουν να αισθανθείς ο εαυτός σου και να συνειδητοποιήσεις ότι απέναντί σου έχεις έναν ΑΝΘΡΩΠΟ.
ΑπάντησηΔιαγραφήΚαι ακόμα και όταν θα έρθει η στιγμή που θα χρειαστεί να κατασκευάσες χειροποίητα αεροπλανάκια και να τα αφήσεις να αγγίξουν τον στόχο σου, θα το κάνεις με λύπη, αλλά σίγουρος και με την πεποίθηση ότι δε θα ξαστοχήσεις. Γιατί ξέρεις ότι ακόμα και αν δεν πετύχεις τη μαύρη κουκίδα στο κέντρο, θα αγγίξεις την καρδιά και την ψυχή. Και αυτό, διότι νομίζω ότι η προσγείωση είναι πάντα ευπρόσδεκτη εκεί...
Δεν μπορεί κανείς να προσδιορίσει τι ακριβώς καθιστά έναν άνθρωπο επιτυχημένο. Ίσως αυτό είναι κάτι το υποκειμενικό. Ή ίσως ό,τι θεωρείται αποδεκτό από το κοινωνικό σύνολο. Σημασία δεν έχει ποιος είναι ο ορισμός της επιτυχίας ή της αποτυχίας, αλλά το τι έχει καταφέρει ένας άνθρωπος να κερδίσει (δεν εννοώ τα υλικά αγαθά) και πολύ περισσότερο να προσφέρει στους γύρω του καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του.
ΑπάντησηΔιαγραφήΘα ήταν πολύ λίγο και άδικο η απόδοση ενός δασκάλου να κριθεί από το μάθημα που κάνει.
Θεωρώ πως μεγαλύτερη σημασία έχουν οι σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ των δασκάλων-μαθητών και γενικότερα των ανθρώπων των οποίων θεμέλια είναι η αγάπη και η ειλικρίνεια, διότι αυτές ακόμη και με το πέρασμα του χρόνου, θα παραμείνουν ως γλυκιές και ευχάριστες αναμνήσεις καλά εντυπωμένες στο μυαλό μας. Αντιθέτως, οι σχέσεις που έχουν ως κύριο μέλημα την απόκτηση χρημάτων και κοινωνικής αναγνώρισης αργά ή γρήγορα θα διαλυθούν.